Oorsprong van het werk van Gé Calis is terug te vinden bij de Gestalt-psychologen uit de vorige eeuw. Een bekend gezegde van die stroming is: het geheel is meer dan de som der delen.
Deze stroming produceerde tal van voorbeelden om dit principe te demonstreren. Een bekend voorbeeld was de ring-cirkel proef (beter is te spreken van de Cirkel-Ring proef). Een ander voorbeeld was de trommel met plaatjes als je de trommel rond draaide zag je als in een teken-film de plaatjes tot leven komen.
In zijn algemeenheid kun je zeggen, dat kenmerkend was een opeenvolging van gebeurtenissen in de tijd.
De Gestalt-psychologen zijn eigenlijk nooit verder gekomen dan het demonstreren van de fenomenen. Ze hebben wel veel gespeculeerd over hoe eea tot stand kwam en zo is er veel theorievorming ontstaan.
Calis heeft dit principe van opeenvolging van gebeurtenissen in de tijd opgepakt en het volgens de strenge principes van het psychologisch experiment het gegeven gebruikt om tot toetsbare resultaten te komen.
Was het bij de Gestaltpsychologen demonstratie van de fenomenen en theorievorming; bij Calis was de benadering uitgegroeid tot theorievorming, voorspelling op grond van de theorie, uitvoering van een experiment en tenslotte toetsing van de resultaten aan de voorspellingen. Wie deze laatste reeks volgt heeft niet alleen een beschrijving van een fenomeen te pakken maar tevens een verklaring van dat fenomeen en dat is waar het om gaat.


Terug naar het onderzoek. Het grote probleem van psychologisch onderzoek is natuurlijk de menselijke vrijheid. Als je dit gegeven niet serieus neemt, dan krijg je resultaten, die de mens geen recht doen en dit heeft dan vaak maatschappelijk weer zijn uitwerking. Zo werd onlangs weer de leugendetector van stal gehaald en in België zijn er zelfs mensen veroordeeld door de rechtbank op grond van uitslagen van dit apparaat waarvan allang bekend is dat dit apparaat onbetrouwbaar is. Waarom dan dit apparaat? Is het niet meer een machtsmiddel of intimidatiemiddel dan wat anders? Mensen en dus ook rechters willen over concrete feiten kunnen beschikken om hun oordeel te kunnen vellen en dus.....zo ook het inzetten van een plastieke naakte pop bij kinderen om vermeend incest aan het licht te brengen is ook zo'n teken van onmacht....toch is er een sterke maatschappelijke behoefte aan feiten omtrent het menselijke en zeker aangaande deze specifieke concrete mens. We moeten echter niet vergeten, dat we pas iets over deze specifieke mens iets kunnen zeggen als we iets naders over het algemeen menselijke te weten komen. De wetenschappelijke gerichtheid in de jaren 70 en 80 was zo geobsedeerd door resultaten, dat er nauwelijks of geen aandacht werd besteed aan wat er aan de resultaten vooraf ging....

Aan de ene kant lag het specifieke onderzoek van Gé Calis, dat zich afspeelde binnen het veld van de visuele waarneming en aan de andere kant de invloed van Frans Coppelmans, die mij de volgende vragen ingaf: geldt deze benadering ook voor andere modaliteiten? zoals bv. het gehoor of de tast of de reuk en kunnen we met deze methode ook gehandicapte mensen onderzoeken? Je kunt bv wel onderzoek doen binnen het veld van de visuele waarneming maar hoe zit het dan met blinde mensen?

Het mooie van dit spanningsveld was wel, maar dat kon ik pas achteraf bepalen, dat uitgaande van de specifieke benadering van Gé Calis en de vragen vanuit het werk van Frans Coppelmans, er een algemene en universele onderzoeksmethode tbv de individuele mens ontwikkeld is.
Uitgaande van de oorspronkelijke benadering van Gé Calis zal ik aangeven hoe de nieuwe benadering eruit ziet.

Volgende                               Contact                                  Terug
 Volgende
Home

Index
Naar samenvatting en uitwerking benadering Gé Calis