Het dubbelstimulatie-paradigma van Gé Calis

Theoretisch uitgangspunt:

De onderliggende gedachte van Gé Calis is eigenlijk heel logisch en weer bevinden we ons in het spanningsveld tussen één en veel, want van alle mensen, die we kennen is het op een gegeven moment van belang, dat we juist die ene herkennen.

We lopen bv. in de stad en ineens zien we Marietje. Voor de normale mens geen enkel probleem voor de mens die wil weten hoe dit kan wel....Talloze oplossingen zijn bedacht(zie vooral het proefschrift van Gé en de latere publicaties): bv. we hebben van iedereen, die we kennen een soort foto in ons hoofd en als we iemand zien.... dan lopen we gewoon al de foto's af totdat we een match hebben.....
en dan hebben we de verschuif redeneringen, die erop neer komen, dat je een soort onzichtbaar mensje ertussen schuift, die dan het probleem voor je oplost (homunculus)...dit snijdt natuurlijk allemaal geen hout.

Calis benadert het probleem als volgt: de mens heeft een soort gerichtheid in zich en deze gerichtheid kan vele gedaanten aannemen. Laten we ervan uitgaan, dat deze gerichtheid er op een gegeven moment zo uit ziet, dat je terwijl je in de stad wandelt, je op zoek gaat naar bekenden.... je richt je aandacht steeds weer op een ander gezicht in de hoop een bekende aan te treffen... en ja hoor daar is Marietje. Nu weten we in feite nog steeds niets alleen dat het voor een mens mogelijk is een ander mens te herkennen. Hoe dit echter in zijn werk gaat......

Deze gerichtheid laat zich het beste omschrijven als een programma, dat verschillende strategieën tot zijn beschikking heeft. Wil nu dit programma in zeer korte tijd tot resultaten komen, dan moet er sprake zijn van een slimme organisatie (strategie). Calis zegt nu dat een van de meest efficiënte vormen van organisatie de hiërarchische is. En wat houdt dit in? Dat je eerst het meest algemene vaststelt en vervolgens naar het meest specifieke toe werkt. Zo is bv. de vaststelling dat deze gestalte wel eens een vrouw zou kunnen zijn veel algemener dan de naam van deze specifieke vrouw Marietje. Terwijl de vaststelling vrouw weer specifieker is dan de vaststelling mens. Dus we spreken altijd in relatieve zin over algemeen en specifiek.


De sturing van algemeen naar specifiek noemen we hiërarchisch. Hiërarchisch geeft aan, dat er sprake is van een noodzaak het kan niet anders eerst dit en dan pas dat, een volg-orde.....stel nu dat dit niet zo zou zijn dan zouden we bij een verandering in het waarnemingsveld gaan staan roepen: ben jij het Jan? Piet? Klaas? Marietje? en we blijven maar alle namen roepen die in ons geheugen opgeslagen liggen totdat de andere partij roept ja ik ben het....dan sta je toch wel mooi voor gek....en stel nu eens dat iedereen zo te keer ging......

En sequentieel wil zeggen, dat binnen deze noodzakelijkheid er voortdurend herhaaldelijk gecontroleerd wordt of alle informatie, die we tot nu toe opgebouwd hebben nog adequaat is. Het is niet zo, dat als we vastgesteld hebben, dat het een vrouw moet zijn, dat dit dan niet meer gecontroleerd wordt want het kan best zo zijn, dat we iets over het hoofd gezien hebben....dus herhaalt (sequens) het programma voortdurend gezette stappen en probeert er een nieuwe stap aan toe te voegen.

Een mooi voorbeeld van deze benadering is het raden van een positie op een schaakbord (64 velden). Je kunt gaan gokken en met een beetje pech doe je er 64 keer over om de juiste positie te raden (als je tenminste de vorige posities onthouden hebt) met een beetje geluk raad je de positie meteen de eerste keer..maar dat dit geen overlevingsstrategie is moge iedereen duidelijk zijn. Het is ook een beetje zo met iemand die gevoel heeft voor pianospelen en zomaar plotseling spontaan een prachtige melodie naar voren brengt....iedereen is onder de indruk...en dan wordt er gevraagd wil je dat nog eens spelen?...en dan weet de pianist niet meer hoe hij het gedaan heeft.
Met het schaakbord kan het ook anders aangepakt worden je vraagt is de aangewezen positie onder of boven in het bord? je deelt het bord als het ware in tweeën er vervallen dan direct 32 mogelijkheden als je antwoord krijgt bv. beneden...je hoeft dan in het bovenste stuk niet meer te zoeken...daarna de vraag is de aangewezen positie links of rechts van het bord het antwoord op deze vraag levert een reductie op van 16 postities. herhalen we de vragen op het overgebleven veld dan komen we uiteindelijk bij het aangewezen veld uit. Uiteindelijk kost het ons slechts 6 vragen en verkrijgen we volledige zekerheid tov het gokken, dat in het slechtste geval minimaal (bij een goed werkend geheugen) 64 en in het gunstigste geval 1 vraag nodig heeft...een grote mate van onzekerheid. en in het geval van veel meer velden ondoenlijk...

Nu kent iedereen wel het begrip hiërarchie in de meer statische zin zoals ordening... deze persoon is hoger in rang dan die tot aan de koning toe. Of binnen een bedrijf de baas, de chef, de medewerker. Of waar de natuurwetenschap mee groot is geworden bv het vaststellen van de hardheid van materialen dmv. de krasproef, die zegt een harder materiaal zal wel een zachter materiaal kunnen beschadigen maar niet omgekeerd. Dit lijkt simpel, maar het maakt nogal wat uit of je een huis moet bouwen zonder die kennis of met die kennis...we staan er waarschijnlijk tegenwoordig niet meer bij stil, omdat we de meeste dingen niet meer zelf doen en dus ook niet meer geconfronteerd worden met de gevolgen van verkeerde keuze's.

In de meer dynamische zin is het begrip hiërarchisch misschien minder bekend maar het is heel simpel: stel dat U een appeltaart wil bakken dan moet U eerst een deeg maken en de vulling of U het deeg of de vulling eerst maakt is niet belangrijk maar dit moet U allemaal eerst doen voordat U het bakblik met het deeg en de vulling in de oven zet en vervolgens na een uurtje de taart eruit haalt dan laat afkoelen en vervolgens opeet. Als U niks in het bakblik doet en dit toch in de oven zet dan hebt U na een uurtje nog steeds geen appeltaart! Dit lijkt natuurlijk absurd om dit te beklemtonen, maar ik doe dit omdat de menselijke geest vaak heel slordig is en dingen aanneemt, die er feitelijk niet zijn of men denkt al iets gedaan te hebben terwijl het alleen maar een gedachte was.....een draak laat zich niet zomaar vellen.

Volgende                              Contact                             Terug

 Volgende
Home

Index